Prawdziwe oblicze Lutra

Marcin Luter jest zakonnikiem, ascetą, który chce się uświęcać. Ale boi się, że się potępi. I zamiast zaufać Bogu i prosić o łaskę przezwyciężenia pokus stworzy własną religię, religię pocieszającą, upewniającą: „Aby się zbawić, wystarczy wierzyć. Jeśli się wierzy, można grzeszyć bez trwogi. Wiara zbawia, wiara zakrywa grzechy. Umartwianie się i pokutowanie są rzeczami zbędnymi, podobnie jak spełnianie dobrych uczynków czy uzyskiwanie odpustów…”.

Punktem wyjścia tej nowej religii, która nie usuwa Krzyża Chrystusowego, ale chce usnąć nasz krzyż, to kryzys wewnętrzny strwożonego zakonnika. Jednak podczas gdy święty Paweł apostoł – on również nękany przez dokuczliwą słabość, niesprecyzowany „bodziec ciała” – przeżywa być może chwile przygnębienia właściwe dla płomiennych osobowości i odpowiada na nie rzucając się Bogu w ramiona, aby przyoblec się w moc Chrystusową, aż do stwierdzenia: „albowiem gdy słaby jestem, wtedy jestem silny” (2 Kor 12, 10), Luter jednak zamyka się w sobie samym i pokłada swe zaufanie… w swym własnym zaufaniu. W ten sposób narodziła się nowa, subiektywna religia. Należy podziękować ks. Gleize’owi za opisanie nam etapów narodzin tej antyreligii i analizę jej zgliszczy, a także konsekwencji – protestanckiej niezależności, której skutkami są kantowska moralność i wszystkie liberalizmy. Tymczasem, czy odpowiedzią na problemy Lutra nie jest „mała droga” świętej Teresy od Dzieciątka Jezus? Świadoma swej słabości, ona również rzuca się z „dziecięcą ufnością” w ojcowskie ramiona Pana Boga, w jego nieskończoną miłosierną miłość, a przybrana w Bożą siłę staje się „wielkim człowiekiem”, mężną duszą, która nie zostanie pokonana w żadnej walce. Teresa, jaką Bóg uczynił, jest zaprzeczeniem Lutra. (ze wstępu bp Bernard Tissier de Mallerais do polskiego wydania)