Apologetyka podręczna

Apologetyka podręczna księdza Stanisława Bartynowskiego SI (1870–1947) należy do klasycznych podręczników apologetycznych pierwszej połowy XX wieku. Autor urodził się w Krakowie, a teologię i prawo kanoniczne studiował w austriackim Innsbrucku. W roku 1898 przyjął święcenia kapłańskie, w roku 1901 wstąpił do Zakonu Jezuitów i przez wiele lat nauczał w Nowym Sączu, Krakowie, Gnieźnie, a także w znanym gimnazjum jezuickim w Chyrowie. Jest autorem kilku dzieł teologicznych.

Książka pierwotnie ukazała się nakładem wydawnictwa Księży Jezuitów w Warszawie; przedruk został wydany przez Te Deum w 2001 r. według 8. wydania z 1948 r. Nakład dodrukowany w 2026 r. otrzymał odświeżoną okładkę.

Imprimi Potest:
Warszawa, 10 maja 1918 r.
Edm. Elter SI,
Praepositus Prov. Pol. Mai. et Maz.
Nihil Obstat:
St. Wawryn SI, cenzor
Nr 2295
Imprimatur:
Warszawa, 11 maja 1948 r.
W Majewski, Wikariusz Generalny, Episcopus Auxiliaris Varsaviensis
L. Kotyński, notariusz

Spis treści

Część pierwsza

ISTNIENIE BOGA I OBOWIĄZEK STWORZEŃ ROZUMNYCH WZGLĘDEM NIEGO

Istnienie Pana Boga
Przegląd dowodów istnienia Boga
1. Zgodne świadectwo wszystkich ludów
2. Głos sumienia
3. Istnienie życia na ziemi
4. Porządek celowy w świecie widzialnym
5. Powstanie świata
6. Istnienie bytów przygodnych
7. Zmiany i ruch, jaki się w świecie odbywa

Błędne systemy nie uznające istnienia Boga
1. Materializm
2. Panteizm
3. Monizm
4. Teozofia
5. Agnostycyzm

Prawdziwa nauka prowadzi do Boga
O przyczynach niewiary
Istota Boża
Sposób poznania istoty Bożej
Określenie istoty Bożej

Przymioty istoty Bożej
1. Bóg jest nieskończenie doskonały
2. Bóg jest niezmienny
3. Bóg jest istotą pojedynczą
4. Bóg jest istotą duchową
5. Bóg jest wieczny
6. Bóg jest niezmierzony
7. Bóg jest wszędzie obecny
8. Bóg jest jeden

Opatrzność Boska
Teoria rozwoju, czyli ewolucji i pochodzenia człowieka
O pochodzeniu gatunków
O pochodzeniu człowieka
Niematerialność i nieśmiertelność duszy ludzkiej
Duchowość, czyli niematerialność duszy
Substancjalność duszy ludzkiej
Dusza człowieka jest istotą pojedynczą
Nieśmiertelność duszy
Obowiązek stworzeń rozumnych względem Boga
Człowiek powinien być religijny
Rodzina powinna być religijna
Państwo powinno być religijne

Część druga

O RELIGII OBJAWIONEJ W OGÓLNOŚCI

Możliwość religii objawionej
Pojęcie objawienia
Cuda i proroctwa znamionami objawienia
Cuda są możliwe
Cuda mogą być rozpoznane
Cuda rzeczywiście się dzieją
O proroctwach
Moc dowodowa cudów i proroctw
Potrzeba objawienia
Moralna potrzeba objawienia
Absolutna potrzeba objawienia

Część trzecia

O RELIGII OBJAWIONEJ W SZCZEGÓLNOŚCI

Pismo święte jako źródło historyczne objawienia
Wiarygodność Pisma św.
Wiarygodność Ksiąg Starego Testamentu

Wiarygodność Ksiąg Nowego Testamentu
1. Autentyczność
2. Nieskażoność
3. Wiarygodność (w ściślejszym znaczeniu)

Chrystus rzeczywiście istniał
Rozwój religii objawionej
Objawienie pierwotne
Objawienie patriarchalne dawniejsze
Objawienie patriarchalne późniejsze
Objawienie mojżeszowe
Objawienie chrześcijańskie
Boskie posłannictwo Chrystusa
Proroctwa mesjańskie
Spełnienie się proroctw mesjańskich na osobie Jezusa Chrystusa
Bóstwo Chrystusa Pana na podstawie Ewangelii
Własne świadectwa Chrystusa o swoim Bóstwie

Za wiarygodnością Chrystusa przemawiają
A. Mądrość i świętość Chrystusa
B. Cuda Chrystusa
C. Własne proroctwa Chrystusa
D. Dzieło, które Chrystus spełnił

Obowiązek przyjęcia religii chrześcijańskiej

Część czwarta

KOŚCIÓŁ KATOLICKI JEST JEDYNIE PRAWDZIWYM KOŚCIOŁEM CHRYSTUSA

Założenie, przeznaczenie i ustrój Kościoła Chrystusowego
Wybór apostołów
Powierzenie im potrójnej władzy
Udzielenie im daru nieomylności

Św. Piotr głową widzialną Kościoła
1. Obietnica prymatu
2. Powierzenie prymatu
3. Prymat św. Piotra w świetle faktów

Chrystus nadał Kościołowi cechę trwałości
Boski autorytet Kościoła
Znamiona Kościoła Chrystusowego

Cztery znamiona Kościoła Chrystusowego znajdują się w całej pełni jedynie w Kościele katolickim
Katolicki Kościół jest jeden
Katolicki Kościół jest święty
Katolicki Kościół jest powszechny (katolicki)
Katolicki Kościół jest apostolski

Apostolskość Kościoła polega na tym, że:
1. Istnieje od czasów apostolskich
2. Zachował tę samą naukę, środki uświęcenia i ustrój
3. Papież i biskupi są prawowitymi następcami apostołów

Obowiązek należenia do Kościoła katolickiego
Kościół w swej nauce jest nieomylny
Omylność ludzka
Nieomylność udzielona Kościołowi
Nieomylność Kościoła faktem historycznym

Kto w Kościele nieomylnie naucza:
1. Biskupi w łączności z papieżem
2. Papież sam „ex cathedra”
W czym Kościół jest nieomylny?

Źródła nauki objawionej: Pismo św. i Tradycja
A. O Boskiej powadze Pisma św.
B. O Boskiej powadze Tradycji

Nauka Kościoła jest regułą wiary
Boskość Kościoła stwierdzona faktami historycznymi
Szybkie rozpowszechnienie chrześcijaństwa
Jego niespożyte trwanie
Odrodzenie moralne świata
Niezwyciężona wytrwałość milionów męczenników

Zakończenie
Alfabetyczny spis osób
Skorowidz rzeczowy